2 / 6 · 10 phút
Khoản lỗ đau hơn: vì sao người ta cắt lãi và ôm lỗ
Một nửa số lệnh sẽ có lãi trước hết đều đi qua vùng âm. Chúng tôi đã đo điều đó — và đo luôn cái giá của thói quen đóng lệnh ngay khi thấy chuyển động khó chịu đầu tiên.
Mất một trăm đô cảm thấy mạnh hơn kiếm được một trăm đô. Đó không phải câu nói cho hay mà là một tính chất đã đo được ở con người: để cân bằng nỗi xót của khoản lỗ, khoản lãi phải lớn chừng gấp đôi. Trong đời thường đây là sự thận trọng hợp lý. Trong giao dịch nó biến thành hai sai lầm soi gương nhau, và cả hai đều tốn tiền.
Hai sai lầm từ một cơ chế
- LÃI BỊ CẮT SỚM. Vị thế đang dương — và kèm theo là nỗi sợ khoản dương ấy biến mất. Đóng ngay bây giờ nghĩa là chốt được điều tốt. Người ta lấy 0.8% ở nơi kế hoạch ghi 2%.
- LỖ BỊ ÔM LÂU. Vị thế đang âm — đóng nó biến «chưa thua» thành «đã thua». Chừng nào lệnh còn mở, khoản mất mát dường như chưa xảy ra.
Phép đo: bao nhiêu khoản lãi tương lai đi qua vùng âm
Phản bác đối với lời khuyên «đừng cắt lãi» nghe như sau: nhỡ đó không phải hoảng loạn mà là thoát lệnh hợp lý thì sao? Hãy kiểm chứng. Chúng tôi lấy 60 đồng thanh khoản nhất cùng 83 giờ lịch sử nến phút, đặt điểm vào một cách máy móc — cứ mỗi phút thứ ba mươi, không chọn lọc gì cả — và có 9540 lệnh. Quy tắc rất đơn giản: mục tiêu +2%, dừng lỗ −2%, hạn 4 giờ. Sau đó, với mỗi lệnh đã chạm MỤC TIÊU, chúng tôi xem nó đã xuống âm sâu tới đâu trên đường đi.
Trong 3001 lệnh chạm +2%, bao nhiêu lệnh trước đó từng âm
| Mức sụt trước khi có lãi | Số lệnh | Tỷ lệ |
|---|---|---|
| Xuống âm từ 0.25% trở lên | 2050 | 68.3% |
| Xuống âm từ 0.5% trở lên | 1518 | 50.6% |
| Xuống âm từ 1% trở lên | 777 | 25.9% |
| Xuống âm từ 1.5% trở lên | 291 | 9.7% |
Trung vị mức sụt của một lệnh sẽ có lãi là 0.51%. Phải đọc như thế này: ai đóng vị thế ngay khi nó âm nửa phần trăm là đang cắt đi MỘT NỬA khoản lãi tương lai của chính mình. Không phải một nửa số lệnh đáng ngờ — mà một nửa đúng những lệnh lẽ ra sẽ chạm mục tiêu. Việc âm trên đường đi tới dương không phải dấu hiệu sai lầm, đó là cách giá vận động bình thường.
Một hệ thống hòa vốn biến thành gì
Lấy một người có hệ thống trung thực: mục tiêu +2%, dừng lỗ −2%, tỷ lệ thắng 50%. Kỳ vọng đúng bằng không trước phí. Giờ cho anh ta hai thói quen rất người: lãi thì đóng trung bình ở +0.8% vì «lỡ nó quay đầu», còn khi giá tới gần dừng lỗ thì đẩy dừng lỗ ra và thoát trung bình ở −4% vì «kiểu gì cũng hồi». Tính lại với đúng tỷ lệ thắng 50%.
Cùng một hệ thống, bốn thói quen, kết quả khác nhau
| Cách thoát khỏi lãi / khỏi lỗ | Kỳ vọng mỗi lệnh |
|---|---|
| +2% / −2% (đúng quy tắc) | 0.00% |
| +0.8% / −2% (cắt lãi) | −0.60% |
| +2% / −4% (ôm lỗ) | −1.00% |
| +0.8% / −4% (cả hai thói quen) | −1.60% |
Hệ thống không đổi một chữ: vẫn những điểm vào ấy, vẫn tỷ lệ thắng ấy. Chỉ hành vi lúc thoát thay đổi — và hệ thống hòa vốn bắt đầu mất 1.6% mỗi lệnh. Qua một trăm lệnh, đó là âm 160% đơn vị rủi ro ban đầu. Không điểm vào nào cứu nổi một lối thoát như vậy.
Công thức lấy từ khóa học về rủi ro, nhưng ở đây đọc ngược lại. Thường người ta dùng nó để đánh giá hệ thống. Hãy áp nó vào chính mình: đừng lấy con số dự kiến, hãy lấy lãi trung bình và lỗ trung bình THỰC TẾ trong nhật ký. Nếu lỗ trung bình lớn hơn lãi trung bình trong khi mục tiêu và dừng lỗ cùng kích cỡ, thì đó không phải thị trường — đó là cách bạn thoát lệnh.
Đẩy dừng lỗ ra «để khỏi bị nhiễu quét»
Trông như một hiệu chỉnh hợp lý, nhưng thực chất là một quyết định đưa ra lúc bình tĩnh bị hủy bởi một quyết định đưa ra lúc căng thẳng. Kiểm chứng rất dễ: nếu bạn thật sự cho rằng dừng lỗ 4% mới đúng, bạn đã đặt 4% ngay từ đầu và lấy khối lượng bằng một nửa. Vì khối lượng đã tính theo 2%, việc đẩy dừng lỗ ra là nhân đôi rủi ro của lệnh một cách hồi tố. Dừng lỗ chỉ dịch theo một hướng — hướng làm khoản lỗ nhỏ lại, và chỉ theo quy tắc đã viết trước.
Vì sao ôm lỗ dễ hơn đóng lỗ
Chừng nào vị thế còn mở thì khoản lỗ chưa dứt điểm: vẫn còn một câu chuyện trong đó giá quay lại và mọi thứ ổn thỏa. Việc đóng biến câu chuyện thành sự thật và đòi bạn thừa nhận quyết định đã sai. Trí óc chọn chờ không phải vì đã cân nhắc xác suất hồi phục mà vì đang trì hoãn điều khó chịu. Từ đó có một thước đo thực dụng: nếu bạn đang giữ vị thế mà không nêu được cái GIÁ tại đó bạn coi ý tưởng đã gãy, thì bạn không giao dịch — bạn đang chờ được ân xá.
Dấu vết đo được trong nhật ký của bạn
Cặp sai lầm này để lại dấu vết nhìn thấy được mà chẳng cần tâm lý học nào. Lấy ba mươi lệnh gần nhất và tính hai con số: thời gian trung bình trong các lệnh lãi và thời gian trung bình trong các lệnh lỗ. Với người có mục tiêu và dừng lỗ đối xứng, hai số này phải xấp xỉ nhau. Nếu lệnh lỗ sống lâu hơn hẳn lệnh lãi, bạn đang ôm lỗ và cắt lãi — và đó không còn là nhận định về bản thân mà là một con số.
Có thể kiểm tra cách bạn thoát lệnh mà không cần đặt tiền: giao dịch trên giấy ghi lại cả thời điểm lẫn giá của mỗi lần thoát, và hai giá trị trung bình sau đó chỉ mất một phút để tính.
Giao dịch trên giấy hoạt động thế nàoTính cặp trung bình của riêng bạn
Viết 30 lệnh gần nhất thành bốn cột: lãi hay lỗ, độ lớn kết quả, thời gian nắm giữ, và lệnh có đi qua vùng âm trước khi thành lãi hay không. Tính lãi trung bình, lỗ trung bình và hai thời gian trung bình. Nếu lỗ trung bình lớn hơn lãi trung bình và lệnh lỗ sống lâu hơn, thứ bạn cần không phải một cách vào lệnh mới mà là một quy tắc thoát lệnh tự chạy không cần bạn tham gia.
Một nửa số lệnh sẽ có lãi từng xuống âm 0.5% trở lên. Điều đó dẫn tới gì trong thực hành?
Rằng mức sụt ngay sau khi vào lệnh không mang thông tin gì về sai lầm: đó là hành vi giá bình thường, không phải tín hiệu. Quyết định thoát thuộc về lệnh dừng đã đặt trước, không thuộc về cảm giác trước con số màu đỏ. Ai thoát ngay ở nửa phần trăm lỗ đầu tiên là từ bỏ chừng một nửa số lệnh lẽ ra sẽ chạm mục tiêu.
Hệ thống mục tiêu 2%, dừng lỗ 2%, tỷ lệ thắng 50% cho kết quả bằng không. Điều gì làm nó thua lỗ mà không đổi một điểm vào nào?
Hành vi lúc thoát. Đóng lãi ở 0.8% thay vì 2% cho −0.6% mỗi lệnh; đẩy dừng lỗ và thoát ở −4% thay vì −2% cho −1.0%; cộng lại là −1.6%. Con số đó lớn hơn phần lớn những cải thiện điểm vào mang lại — nên phải sửa lối thoát trước.